Viêm đại tràng mãn tính là giai đoạn nặng của bệnh lý viêm đại tràng thông thường. Để tránh những biến chứng nguy hiểm như chảy máu, thủng đại tràng, ung thư… chúng ta cần hiểu rõ về căn bệnh này, từ đó mới tìm được hướng khắc phục và điều trị hợp lý nhất. Dưới đây là những tư vấn của chuyên gia giúp bạn hiểu thêm về viêm đại mãn tính.

Đại tràng là bộ phận rất dễ gặp phải vấn đề viêm, loét

Viêm đại tràng mãn tính là gì?

Viêm đại tràng là tình trạng đại tràng đã bị tổn thương, viêm nhiễm, xuất hiện những vết loét. Khi bệnh lý viêm đại tràng kéo dài sẽ phát triển lên mức độ nặng và trở thành viêm đại tràng mãn tính. Nói cách khác, đây là hệ quả của tình trạng cấp tính khi không được điều trị triệt để.

Được biết, đây là bệnh lý rất khó để chữa khỏi hẳn. Nhiều người tưởng rằng đã hết bệnh nhưng sau đó vấn tái phát lại nhiều lần. Trả lời cho câu hỏi “Vì sao bệnh viêm đại tràng mãn tính lại khó để điều trị dứt điểm như vậy?”, Thạc sĩ – Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan cho biết:

“Phần lớn người bệnh hay chủ quan trong vấn đề điều trị viêm đại tràng, đặc biệt là lúc bệnh mới chỉ ở tình trạng cấp tính nên mới dẫn đến mãn tính. Các loại thuốc thường chỉ làm che giấu đi các triệu chứng. Sau một thời gian điều trị thì các triệu chứng sẽ giảm, nhưng thực sự các tổn thương vẫn còn tồn tại.

Vì thế nên đôi khi chúng ta tưởng rằng mình đã chữa khỏi bệnh, nhưng thực sự là chưa. Và rồi bệnh nhân cứ điều trị rồi lại tái phát, lặp đi lặp lại như vậy không thể nào chữa dứt điểm được. Cũng bởi vậy mà nó mới được gọi là mãn tính.”

Nhìn chung, viêm đại tràng mãn tính là bệnh lý không nên xem nhẹ bởi nó gây nên nhiều vấn đề cho sức khỏe và ảnh hưởng đến cuộc sống cũng như công việc của người bệnh. Vậy nên chúng ta cần nhận biết được những dấu hiệu của bệnh để sớm phát hiện và điều trị kịp thời.

Hình ảnh đại tràng bình thường và khi bị viêm

Triệu chứng viêm đại tràng mãn tính 

Với viêm đại tràng mãn tính, biểu hiện đặc trưng nhất có thể nhận biết được là đau bụng và rối loạn tiêu hóa kéo dài.

Tình trạng đau bụng do bệnh viêm đại tràng

Khi bị viêm đại tràng, người bệnh có thể bị đau ở hố chậu, dưới rốn hay ở hạ sườn (các vị trí dọc theo khung đại tràng). Những cơn đau có thể kéo dài âm ỉ hoặc đau quặn theo từng cơn và sẽ thường khởi phát sau khi ăn, sau khi uống rượu bia hoặc sử dụng các chất kích thích. Khi người bệnh đại tiện hoặc trung tiện thì triệu chứng đau sẽ giảm xuống.

Viêm đại tràng mãn tính gây rối loạn tiêu hóa, đại tiện

Bên cạnh những cơn đau bụng ra thì việc đại tiện bất thường cũng là một biểu hiện của bệnh lý viêm đại tràng mãn tính. Người bệnh có thể đi cầu một ngày từ 2 – 6 lần, lúc thì đại tiện lỏng, lúc thì táo bón. Tính chất của phần thường là phân nát. Đôi khi sẽ có thêm dịch nhầy và máu lẫn trong phân.

Rối loạn đại tiện là vấn đề mà người bệnh bị viêm đại tràng

Ngoài 2 nhóm triệu chứng chính ra thì người bệnh sẽ cảm thấy chán ăn do thường xuyên đau bụng, chướng bụng, lâu dần dẫn đến suy nhược cơ thể.

Tuy nhiên, các triệu chứng của viêm đại tràng có biểu hiện rất giống với các bệnh đường tiêu hóa khác. Vậy nên, người bệnh cần đi khám và làm các xét nghiệm để có thể chẩn đoán được chính xác bệnh của mình.

Những nguy hiểm khi viêm đại tràng chuyển biến thành mãn tính

Khi bệnh đã chuyển từ giai đoạn cấp tính sang mãn tính thì người bệnh sẽ có nguy cơ phải đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng hơn, thậm chí gây nguy hiểm tới tính mạng.

Không chỉ là những cơn đau bụng ngày càng dữ dội hơn trước cùng vấn đề rối loạn tiêu hóa, các vết loét ăn sâu còn dẫn tới các biến chứng như xuất huyết, thủng đại tràng, hay nặng nhất là ung thư đại tràng. Ngoài ra, việc thủng đại tràng còn có thể dẫn đến viêm phúc mạc (tình trạng viêm lớp mỏng bao phủ và bảo vệ cơ quan trong ổ bụng) và gây tử vong.

Chính vì những vấn đề như vậy mà người bệnh bị viêm đại tràng cần phải điều trị càng sớm càng tốt, tránh để bệnh trở thành mãn tính. Không chỉ vậy, quan trọng hơn cả là bệnh nhân cần chữa đúng cách để bệnh không tái phát trở lại. Trước hết, muốn làm được điều này thì chúng ta cần phải xác định được nguyên nhân gây bệnh của mình là gì để giải quyết.

Một số biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm đại tràng

Nguyên nhân viêm đại tràng mãn tính

Trong y văn, các nguyên nhân chính gây ra viêm đại tràng mãn tính được đề cập đó là:

Tổn thương do điều trị các bệnh lý khác gây ra: Sử dụng quá nhiều thuốc kháng sinh hoặc tia xạ trị có thể tác động đến đại tràng gây ra tình trạng viêm

Tình trạng thiếu máu cục bộ: Nếu động mạch dẫn máu đến nuôi đại tràng bị tắc cũng sẽ gây viêm và hoại tử

Chế độ ăn uống không lành mạnh: Khi ăn uống không điều độ, sử dụng các chất kích thích nhiều sẽ làm thay đổi hệ thống đường tiêu hóa và biến đổi sự co bóp của nhu động ruột. Từ đó ảnh hưởng đến chất nhầy trên thành ruột của đại tràng và làm mất cân bằng hệ vi sinh trong đường tiêu hóa, gián tiếp gây nên tình trạng tổn thương niêm mạc đại tràng.

Căng thẳng, stress: Đây cũng là một yếu tố có thể ảnh hưởng đến sự co bóp của nhu động ruột và tăng nguy cơ bị viêm đại tràng.

Với tình trạng mãn tính, bên cạnh những nguyên nhân trên, bệnh còn có thể là hệ quả của việc điều trị viêm đại tràng  cấp tính không triệt để. Tình trạng cấp tính xảy ra do nhiễm các loại vi khuẩn như lỵ, shigella, salmonella; hoặc các loại ký sinh trùng như lỵ amip, giun, sán,… Nhiều trường hợp khi điều trị viêm đại tràng cấp tính đã loại bỏ được nguyên nhân gây bệnh, nhưng những tổn thương tại niêm mạc chưa phục hồi dẫn đến mãn tính.

Ngoài ra, cũng có một số trường hợp bị viêm đại tràng mãn tính mà không xác định được nguyên do. Đây gọi là viêm đại tràng không đặc hiệu.

Một số nguyên nhân gây viêm đại tràng

Cũng bởi tồn tại nhiều yếu tố có thể gây ra viêm đại tràng mãn tính, thậm chí có người còn gặp phải nhiều vấn đề cùng một lúc, nên người bệnh cần đi khám để được kiểm tra một cách chính xác nhất. Khi đã hiểu nguyên nhân khiến mình mắc bệnh là gì thì có thể từ đó khắc phục bằng việc thay đổi hành động của bản thân và kết hợp dùng thuốc điều trị.

Viêm đại tràng mãn tính có chữa được không?

Tuy rất khó để điều trị triệt để, nhưng trên thực tế, viêm đại tràng mãn tính vẫn có thể chữa khỏi được. Về bản chất, căn bệnh này dễ tái phát là do người bệnh thường có thói quen chỉ dùng thuốc cho đến khi thấy không còn triệu chứng gì nữa. Nhưng thực tế thì dù các dấu hiệu đã suy giảm, những tổn thương tại đại tràng vẫn chưa hết.

Lúc này, nếu người bệnh ngừng dùng thuốc thì quá trình tái tạo niêm mạc, làm lành các tổn thương và phục hồi lại chức năng của đại tràng sẽ bị ngưng lại. Vì vậy, người bệnh cần sử dụng đủ liều lượng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ để dứt hẳn được bệnh viêm đại tràng.

Uống đủ liều thuốc để việc điều trị đạt hiệu quả tối đa

Ngoài ra, chế độ ăn uống và sinh hoạt cũng đóng vai trò quan trọng, quyết định rất lớn đến hiệu quả điều trị. Căn bệnh này không thể khỏi nếu chúng ta chỉ sử dụng thuốc đặc trị mà không chú trọng ăn uống, kiêng khem hay có lối sống không lành mạnh.

Ngược lại, nếu xây dựng cho bản thân một chế độ dinh dưỡng khoa học, ăn đúng giờ, không bỏ bữa, sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý và thường xuyên vận động thể chất thì bệnh nhân có thể cải thiện tình trạng bệnh một cách nhanh chóng hơn.

Điều trị viêm đại tràng mãn tính như thế nào?

“Làm sao để điều trị viêm đại tràng mãn tính?” là vấn đề được quan tâm hàng đầu hiện nay. Bởi hơn 4 triệu người Việt đang mắc phải căn bệnh này.

Phương pháp chữa viêm đại tràng mãn tính của y học hiện đại

Về y học hiện đại, các loại thuốc viêm đại tràng mãn tính sẽ bao gồm các loại thuốc giúp giảm nhanh các triệu chứng. Ngoài ra, người ta còn có thể sử dụng các loại thuốc ức chế miễn dịch và corticoid để điều trị lâu dài hơn. Tuy nhiên, đây lại là những thuốc rất đáng sợ.

Corticoid nếu sử dụng lâu ngày sẽ gây ra rất nhiều tác dụng phụ, ví dụ như: giữ nước, gây tăng huyết áp, tăng nguy cơ bị đái tháo đường, loãng xương,… Nếu sử dụng ở trẻ nhỏ thì có thể làm trẻ chậm tăng trưởng. Các thuốc được sử dụng trong điều trị viêm đại tràng nếu dùng lâu dài sẽ làm sức đề kháng con người giảm, trong lúc đó có thể mắc phải các bệnh khác.

Sử dụng thuốc chứa corticoid quá nhiều sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe

Cách trị bệnh viêm đại tràng mãn tính bằng y học cổ truyền

Những năm gần đây, số lượng người bệnh khám và điều trị viêm đại tràng bằng phương pháp y học cổ truyền ngày càng tăng cao. Ưu điểm của các loại thuốc y học cổ truyền là có thể điều trị lâu dài và tiết kiệm hơn so với bên Tây y mà không gây ra bất kỳ tác dụng phụ nào.

Cũng như Tây y, phương pháp Đông y để điều trị viêm đại tràng cũng là sử dụng thuốc. Tuy nhiên, thuốc Đông y khác hoàn toàn với thuốc Tây về tính chất. Cụ thể, bài thuốc của y học cổ truyền chỉ sử dụng các loại thảo dược từ thiên nhiên, vậy nên sẽ an toàn hơn cho người sử dụng. Không chỉ vậy, cơ chế tác động của loại thuốc này cũng khác với thuốc tân dược.

Theo y học cổ truyền, bệnh lý viêm đại tràng mãn tính được mô tả trong phạm vi các chứng bệnh lỵ tật, phúc thống,… Người ta sẽ điều trị theo căn nguyên của bệnh. Mục đích của việc điều trị là làm tăng kiện tỳ vị, điều hòa can vị, thanh thấp nhiệt và tiêu độc.

Nguyên lý điều trị viêm đại tràng của Đông y

Thuốc điều trị viêm đại tràng mãn tính từ y học cổ truyền

Theo bác sĩ Tuyết Lan, y học cổ truyền có rất nhiều bài thuốc để chữa viêm đại tràng, nhưng có một bài thuốc mà các bác sĩ chuyên môn như tôi đánh giá cao đó là Tiêu thực Phục tràng hoàn. Cấu trúc của bài thuốc thì gồm một số loại thảo dược chính là: Đẳng sâm, bạch truật, chỉ xác, bạch thược, phục linh,…

Với những nguyên liệu chủ đạo như trên, bài thuốc còn được kết hợp thêm nhiều dược liệu quý khác như đại hoàng, mộc hương, phụ tử, quế chi, ý dĩ nhân, hương phụ, phòng phong,… Với công thức kết hợp hài hòa, ngay cả tình trạng viêm đại trạng mãn tính khó trị thì bài thuốc vẫn có thể đem lại kết quả vô cùng khả quan.

Đặc biệt, đây là bài thuốc dạng thang nên bác sĩ có thể dựa theo tình trạng của bệnh nhân để gia làm liều lượng thành phần sao cho phù hợp nhất với thể trạng và giai đoạn bệnh của mỗi người. Điều này giúp cho bài thuốc có thể phát huy hiệu quả tối đa đối với mọi trường hợp.

Cụ thể, trong giai đoạn viêm đại tràng đã trở thành mãn tính, tỳ vị lúc đó đã suy yếu, vậy nên sẽ cần bổ sung các loại thảo dược chú trọng vào việc nâng cao sức khỏe của hệ tiêu hóa (trong Đông y gọi là “kiện tỳ vị”). Ngoài ra, nếu người bệnh gặp phải những vấn đề khác như mất ngủ, ăn không ngon,… bác sĩ cũng sẽ thêm các vị thuốc để khắc phục tình trạng đó.

Công dụng của Tiêu thực phục tràng hoàn

>> Chi tiết về bài thuốc Tiêu thực Phục tràng hoàn, độc giả xem thêm tại đây.

Tóm lại, viêm đại tràng mãn tính là bệnh lý rất khó chữa. Vậy nên một khi đã mắc phải căn bệnh này, chúng ta cần phải kiên nhẫn điều trị, đồng thời phải có sự theo dõi của bác sĩ cho đến khi các tổn thương được khôi phục hoàn toàn.

Qua những thông tin vừa rồi, hy vọng đã có thể giúp độc giả nhận biết và nắm bắt được cách điều trị viêm đại tràng mãn tính. Chúc các bạn sớm khỏi bệnh!